İnsanlar tarafından besin değeri olmayan maddelerin yiyecek olarak tercih edilmesinde psikolojik, sosyal, kültürel ve ekonomik nedenler yer alır. Beslenme alışkanlıkları tüketilen maddenin türüne bağlı olarak insan sağlığında farklı etkiler bırakır. İşte, bir yeme bozukluğu türü olan pika sendromuna ilişkin tüm detaylar!
DEMİR EKSİKLİĞİ VE PİKA SENDROMU
Demir eksikliği, çocuklarda sıkça görülen bir sorundur. Özellikle 1-5 yaş aralığındaki çocuklarda demir eksikliği anemisi görülmektedir. Bu durumun belirtileri arasında çabuk yorulma, yorgunluk hissi, soluk cilt, dudak ve avuç içi, kalp çarpıntısı yer almaktadır. Demir eksikliğine bağlı olarak çinko ve kalsiyum eksikliği sonucunda piko sendromu görülebilmektedir.
Pika sendromu, çocuklarda besin değeri olmayan maddelerin yeme isteği olarak tanımlanır. Bu maddeler arasında toprak, kil, kağıt, tebeşir, boya, saç, buz, metal gibi çeşitli maddeler bulunur. Çocukların her şeyi yeme isteği, metal eşyaları yalama, duvarı yalama gibi davranışlar pika hastalığının belirtileri arasında yer alır.
PİKA SENDROMU NEDEN OLUR?
Pika hastalığı altında yatan iki temel teori vardır. Birincisi, vücuttaki demir, çinko ve kalsiyum gibi minerallerin eksikliğine bağlı olarak geliştiği düşünülmektedir. İkincisi ise obsesif kompulsif bozukluk gibi psikiyatrik hastalıklarla ilişkili olabileceği teorisidir.
PİKA SENDROMUNUN BELİRTİLERİ NELERDİR?
Pika sendromu, yutulan maddelere ve ortaya çıkan komplikasyonlara bağlı olarak farklı belirtiler gösterebilir. Bu sendromun belirtileri ve olası komplikasyonları şunlar olabilir:
Karın Ağrısı: Yutulan yabancı maddelerin sindirim sisteminde birikmesi veya tahriş etmesi sonucu karın ağrısı meydana gelebilir.
Kabızlık: Besin değeri olmayan maddelerin bağırsakları tıkaması veya normal sindirimi engellemesi sonucu kabızlık gelişebilir.
İshal: Sindirim sistemi tahrişine bağlı olarak ishal ortaya çıkabilir.
Dışkıda Kan: Yutulan maddelerin sindirim yolunu yaralaması sonucu dışkıda kan görülebilir.
Paraziter Hastalıklar: Özellikle toprak gibi maddelerin yutulması, paraziter hastalıkların oluşumuna zemin hazırlayabilir.
Diş Problemleri: Sert maddelerin tüketimi dişlerde hasara yol açabilir. Diş çürükleri, diş enfeksiyonları ve diş kayıpları riski artabilir.
Zehirlenme Belirtileri: Nadiren, civa veya kurşun gibi ağır metallerin yutulması sonucu zehirlenme belirtileri görülebilir.
Bağırsak Sorunları: Yutulan sert veya kesici maddeler bağırsaklarda tıkanıklık veya delinmelere neden olabilir. Bu durum ciddi komplikasyonlara yol açabilir.
PİKA SENDROMU TEDAVİSİ
Pika hastalığı olan çocuklarda ayrıntılı muayene ve tetkikler gereklidir. Kan sayımı, ferritin, demir seviyeleri gibi testlerle demir eksikliği belirlenmeli ve tedavi edilmelidir. Aynı zamanda psikiyatri uzmanının değerlendirmesi önemlidir. Demir eksikliği anemisi olan çocuklara demir tedavisi uygulanmalıdır.
DEMİR EKSİKLİĞİNİN ÖNLENMESİ
Bebeklerde demir eksikliği anemisini önlemek için anne sütüyle beslenmeye özen gösterilmelidir. 4. ve 6. ay arasında demir takviyesine başlanmalıdır. Bir yaşından önce saf inek sütü verilmemeli ve bir yaşından sonra da inek sütü miktarına dikkat edilmelidir. Ek gıdaya geçildiğinde demir içeriği yüksek besinler tercih edilmelidir.