Sağlık Bakanlığı'nın ve yetkili isimlerin yaptığı açıklamaya göre; hipotermi, sıvısızlık, mevcut barınan hastalıklar, enkaz altında geçirilen travmalar, toz solunması gibi durumlara ilişkin ölümlerle karşılaşılabilir. Kadınlar ve kız çocukları deprem gibi doğal afetlerde en fazla zarar gören gruplar arasında. Uzmanlara göre hizmetlerde ayrı ele alınması gereken öncelikli grubun ihtiyaçları göz önüne alınmalı. Olası salgın hastalıklar, susuzluk ve yangınlardan çıkan kimyasalların solunması gibi problemler ciddi sağlık tehditlerini ortaya çıkardı.
“ORTAYA ÇIKABİLECEK ENFEKSİYONLARA KARŞI GEREKLİ TEDBİRLER ALINIYOR”
Afet bölgesinde devreye girecek olan mobil eczanelerin köylere sağlık hizmetinin ulaştıracağını belirten Sağlık bakanı Dr. Fahrettin Koca, ortaya çıkabilecek bulaşıcı hastalıklara karşı koruyucu aşıların sevk edildiğini de dile getirdi. Halk Sağlık merkezlerinin hijyen malzemeleriyle ilgili desteği sağlanırken bebek maması, devam sütü ve battaniye gibi temel malzemelerle de afetzedelerin yanında yer alınmaktadır.
ÜÇLÜ SALGINI DA UNUTMAYIN !
Uzmanlar hali hazırda Türkiye'nin baş başa kaldığı "üçlü salgını" da akıllara getiriyor. Ülke son haftalarda Kovid, RSV ve grip salgınıyla mücadele ederken, bunların depremzedeler arasında hızla yayılması da söz konusu.
Alt yapı sistemlerinin çökmesiyle (kanalizasyon, su sistemleri) gaz sızıntıları, zehirli madde sızıntılarının yanı sıra kanalizasyonun toprağa karışması gibi çok sayıda sağlık sorunu oluşturabilecek ikincil hasarlar söz konusu olmaktadır.
İŞTE DEPREM BÖLGESİNİ BEKLEYEN SAĞLIK TEHDİTLERİ
Hipotermi:
İnsan vücudunun faaliyet göstermesi için gerekli ısıyı ürettiğinden daha hızlı kaybetmesi sonucunda ortaya çıkan ve vücut ısısının tehlikeli derecede düşmesine neden olan bu durum sıkışık bir enkaz altı süreçle birleştiğinde insan yaşam süresi saatlerle ifade edilmektedir. Normal vücut ısısı yaklaşık 37 C civarındadır. Enkazdan çıkarılma süresi uzadıkça depremzedenin bulunduğu alandaki ısı kaybı hızlanır ve sağ kalım olasılığı düşmektedir.
Travma Riski:
Enkazdan kurtarılan kişide akut (erken) dönemde görülebilecek travma riski vardır. Crush sendromu (doku ezilmesi sendromu) dediğimiz bir sorun, risk listelerinin başlarında yer almakta ve kol-bacak kaybı, iç kanamalar gibi çoklu organ yetmezliğine kadar ciddi tehditleri beraberinde getirmektedir.
Kan bağışında dikkat:
Pandemi döneminde evlerden çıkılmasının sonucu kan bankalarında kan bulmak zorlaşmıştı. Kan bankaları konusu ciddi bir şekilde tekrar ele alınmalıdır. Fakat kan verebilmek sanıldığı gibi bir yardım değil, çok tedbirli davranmak gerekiyor. Bir takım sağlık taramalarından geçmek gerek aksi takdir kan yoluyla bulaşan hastalıklarla ilişkili riskler oluşmaktadır.
Enfeksiyon hastalıklarına dikkat:
Ezilen veya müdahale edilen dokulardan yayılan enfeksiyonlar, alt yapı donanımı iyi olan sağlık kuruluşlarında radyoloji kontrolünde tedavi edilmelidir. Hastanelerdeki aşırı yüklenme sebebiyle radyolojik inceleme yeterince sağlanamayabiliyor. Depremzedelerin barınaklarda bir arada yoğun şekilde kalması grip ve covid-19 gibi solunum yoluyla bulaşan hastalıklara da tehdit oluşturmakta. Deprem bölgesinde yer alan ciddi bir tuvalet, kanalizasyon sıkıntısı mevcut. Su kaynaklarının yeterince temiz olmaması koleraya, paraziter hastalıklara ya da sarı hummayı andıran leptospira gibi bakterilerin bulaşmasına sebep olmaktadır. Aynı kirlilikten oluşacak vektörler adını verdiğimiz sinek, kene ve pire gibi enfeksiyon aracısı vektörler de harekete geçebilir. Bugüne kadar yapılan tüm deprem sonrası incelemelerde de görülen tüberküloz (verem) hastalığı riski de göz ardı edilmemelidir. Temel ihtiyaçların karşılanamaması bağışıklık sisteminin düşürüp zona hastalığını da ortaya çıkarabilmektedir.
Tetanoz aşısı ve ilaç sıkıntısı:
Deprem yaralanmalarından sonra mutlaka tetanoz aşısı yapılmalıdır. Aşıların tedarikin de oldukça hassas davranılması gereken konular vardır. Tedarik sürecinde aşılar soğuk zincirlerde korunarak uygun bir şekilde bölgeye nakledilmelidir. Deprem bölgelerinde gerek ilk müdahale için gerek zamana yayılan tedavi süreçleri için ciddi bir ilaç takviyesine ihtiyaç söz konusu. Sağlık bakanlığının öncülük ettiği mevcut yardımlarla maddi ve manevi hasarların en aza inmesi amaçlanmaktadır.