Varis Nedir, Nasıl Tedavi Edilir?
Op. Dr. Nüket Yoldaş
Kalp Damar Cerrahisi Uzmanı
Günümüz toplumunda en sık karşılaşılan damar hastalıklarından biri olan varis hastalığında bacaklarda toplardamar kapakçıkları bozulur, kan yukarı taşınamaz, damarda göllenir, genişleme ve kıvrılma olur. Yani sorun toplardamarın içinde, ciltte görünen ise sadece bu olayın sonucunda oluşmaktadır.
Kimlerde Sık Görülür:
Varis aslında meslek hastalığı olarak tarif edilebilecek hastalık grubundandır.
Uzun süre ayakta duranlar (öğretmen, cerrah, kuaför vb.), genetik yatkınlık, gebelik, fazla kilo, hareketsiz yaşam ve kadınlarda hormonal etki varis oluşumunu artırır.
Belirtiler:
Bacakta ağrı, dolgunluk, akşamları artan şişlik, gece krampı, kaşıntı, yanma gibi şikayetlerle kendini gösterir. İleri evrelerde ciltte koyulaşma, egzama ve yara (venöz ülser) görülebilir.
Varis Türleri:
Kılcal (spider) varis – daha çok kozmetik,
Orta çaplı varis – ağrı yapar,
Büyük varis (safen yetmezliği) – tedavi şarttır.
Tanı:
Renkli venöz Doppler ultrasonografi (USG) ile konulur. Tetkik ayakta yapılmalıdır, bu çok kritik bir noktadır.
Tedavi Seçenekleri:
Hafifse; varis çorabı (sınıfı doğru seçilmeli), kilo kontrolü, yürüyüş, bacakları yukarı kaldırma önerilir.
İlaçlar (diosmin, hesperidin vb.) rahatlatır ama varisi yok etmez.
Girişimsel / Kalıcı Çözümler:
Lazer veya RF ablasyon (en sık), skleroterapi (özellikle kılcal varis), cerrahi (stripping) – artık daha az kullanılan cerrahi yöntemdir.
Klasik Cerrahi Yöntemler:
Yüksek ligasyon + stripping (Babcock): Safen ven SFJ / SPJ’den bağlanır, özel tel ile ven tamamen çıkarılır.
Radyofrekans Ablasyon (RFA): EVLA ile benzer uygulamadır. Isı kaynağı radyofrekans olup ağrı ve morarma genelde daha az olur, iyileşme hızlıdır. Lazer istemeyen ya da ağrı hassasiyeti olan hastalarda tercih edilir.
Yapıştırıcı Tedavi (Cyanoacrylate – VenaSeal): En yeni ve konforlu yöntemlerden biridir. Damar içine tıbbi yapıştırıcı uygulanır, lokal uygulamadır.
MOCA (Mekanokimyasal Ablasyon): Hem mekanik etki hem de kimyasal ajan kullanılarak damarların kalıcı şekilde kapatılmasına dayanır. Isı kullanılmaz, morarma çok azdır. Estetik olarak avantaj sağlar. Özellikle ağrısız, konforlu ve hızlı bir tedavi isteyen hastalar için önemli bir alternatiftir. Hastalar hızlı bir şekilde gündelik yaşamlarına dönebilirler.
Köpük Skleroterapi (Güncellenmiş tekniklerle): Eskisine göre ultrason eşliğinde uygulanır. Mikro köpük teknolojileriyle retiküler ve yan dallarda hâlâ çok etkilidir. Tek başına ya da kombine tedavi olarak uygulanabilir.