Toplumsal hafıza ve travma sempozyumu başladı

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ile Travma Çalışmaları Derneği tarafından düzenlenen “Söz Almak: Toplumsal Hafıza, Tanıklık ve Travma” sempozyumu, Büyükşehir Belediyesi Ali Emiri Konferans Salonu’nda başladı.

Sempozyuma Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanları Serra Bucak ve Emin Ay, önceki dönem Büyükşehir Belediye Eşbaşkanı Adnan Selçuk Mızraklı, meclis üyeleri, Genel Sekreter Yardımcıları Zerrin Türk ve Muhabbet Erdoğmuş, akademisyenler ve psikiyatri alanında uzman isimler katıldı.

Eşbaşkan Bucak: Geçmişte kalmamış yaraları konuşacağız

Sempozyumun açılış konuşmasını yapan Eşbaşkan Serra Bucak, toplumsal hafızayı Diyarbakır’ın tarihsel ve toplumsal deneyimleri üzerinden ele almanın önemine dikkat çekti. Diyarbakır’ın toplumsal hafızasının yalnızca kitaplarda ve arşivlerde değil; mahallelerde, sokaklarda ve insanların bedenlerinde, zihinlerinde ve duygularında yaşadığını belirten Eşbaşkan Bucak, zorunlu göç, kayıplar, yok sayılma, yas ve bekleyişin izlerinin hâlâ sürdüğünü söyledi. Eşbaşkan Bucak, “Bugün geçmişte kalmamış, kapanmamış yaraları konuşacağız” dedi.

‘İyileşme bireysel değil toplumsal bir mesele’

Travmanın yalnızca bireysel bir ruhsal durum olarak değerlendirilemeyeceğini vurgulayan Eşbaşkan Bucak, zorla kaybetmelerin, yerinden edilmelerin, dil üzerindeki baskıların ve toplumsal politikaların etkilerinin aile ve toplum ilişkilerinde kuşaklar boyunca sürdüğünü ifade etti.

Bu aktarımın kimi zaman sessizlik, kimi zaman kaygı, kimi zaman da beden ve zihinde kalan izler aracılığıyla devam ettiğini belirten Eşbaşkan Bucak, iyileşmenin bireysel değil, kolektif ve toplumsal bir mesele olduğunun altını çizdi.

Eşbaşkan Bucak, tanıklığın yalnızca yaşananları aktarmak değil, aynı zamanda bir deneyimin gerçekliğinin kabul edilmesini talep etmek anlamına geldiğini söyledi.

Farklı toplumsal deneyimler bir arada

Sempozyumun farklı disiplinleri ve toplumsal deneyimleri bir araya getirmesinin önemine değinen Eşbaşkan Bucak, akademik bilgiyle sahadan, mücadeleden ve gündelik yaşamdan gelen bilginin buluştuğunu kaydetti. Psikiyatri, psikoloji, sosyoloji, siyaset bilimi, sosyal hizmet ve hak savunuculuğunun yanı sıra basın alanının da bu tartışmanın bir parçası olduğunu belirtti.

Politika önerilerinin kamusal politikalara dönüşmesi vurgusu

Sempozyumdan çıkacak politika önerilerinin yalnızca akademik tartışmalarla sınırlı kalmaması gerektiğini ifade eden Eşbaşkan Bucak, bunların yerel yönetimlerin, sivil toplum kuruluşlarının ve kent dinamiklerinin çalışmalarıyla kamusal politikalara dönüştürülmesinin önemine işaret etti.

Hafıza ve travma çalışmaları yerel yönetim sorumluluğunun parçası

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi olarak hafıza ve travma çalışmalarını yerel yönetim sorumluluğunun bir parçası olarak gördüklerini belirten Eşbaşkan Bucak, toplum temelli psikososyal destek merkezlerini çok dilli, gizliliği gözeten ve herhangi bir tanı ya da belge şartı aramadan başvurulabilecek alanlar olarak kurguladıklarını söyledi.

Kayıp yakınlarının belirsizlik ve tamamlanamayan yas deneyimlerini hakikat, adalet ve tanınma ihtiyacından ayrı değerlendirmediklerini belirten Eşbaşkan Bucak; 5 Haziran Anıt Meydanı, hafıza rotası, Sur’daki hafıza çalışmaları, Hafıza Merkezi iş birliği ve Amed Barış Buluşmaları’nın bu kapsamda yürütülen çalışmalar arasında yer aldığını aktardı.

‘Söz hakkı her zaman insanların kendisindedir’

Hafıza çalışmalarında kişilerin iradesinin esas olduğunu vurgulayan Eşbaşkan Bucak, “Kimse anlatmaya yahut hatırlamaya zorlanmaz. Söz hakkı her zaman insanların kendisindedir. Yerel yönetimler olarak bu sürece destek olmak için burada olacağız” ifadelerini kullandı.

‘Birbirimizi duymak ve birlikte düşünmek için buradayız’

Açılışta konuşan Travma Çalışmaları Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Nergis Özdemir Eke de sempozyumda birlikte düşünmek, birbirini duymak ve söz almak için bir araya geldiklerini belirtti.

Eke, Türkiye’nin farklı kentlerinden gelen, bu hikâyelerle büyüyen, yaşananlara tanıklık eden ya da deneyimlerin doğrudan içinde bulunan kişilerin buluşmasının ve travmayı birlikte ele almasının önemine dikkat çekti.

İlk oturumda dil, kimlik ve kuşaklararası travma konuşuldu

Sempozyumun ilk oturumunda, sosyolog Dr. Ronahi Önen’in moderatörlüğünde “Susturulanın Sesi: Dil, Kimlik ve Kuşaklararası Travma” başlığı ele alındı.

Oturumda psikolog Siyabend Aslan ruhsal açıdan anadil, psikiyatrist ve yazar Azad Gönderci “Dil, Travma ve Kimlik”, Dr. Jan İlhan Kızılhan ise “Susturulan Söz: Bedendeki İz” başlıklı sunumlarını gerçekleştirdi.

Kaynak: batmansonsoz.net